Sertleşme İlaçlarını Kimler Kullanmamalı? Başlamadan Önce Güvenlik Kontrolü

Beş dakikada kendi durumunuzu gözden geçirin

1. Göğüs ağrısında dil altına konan hap, sprey ya da cilde yapıştırılan bant (nitrogliserin, isosorbid) kullanıyor musunuz?
2. Geçtiğimiz altı ayda kalp krizi, inme ya da ciddi bir kalp ritmi bozukluğu yaşadınız mı?
3. Merdiven çıkarken veya tempolu yürürken göğsünüz ağrıyor ya da nefesiniz belirgin şekilde daralıyor mu?
4. Tansiyonunuz sıklıkla 90/50’nin altına iniyor mu, ya da ilaca rağmen düzene girmiyor mu?
5. Prostat veya tansiyon tedavisinde “alfa bloker” grubundan bir ilaç (örneğin doksazosin, tamsulosin) alıyor musunuz?
6. HIV tedavisi görüyor ya da mantar ilacı veya belirli antibiyotikleri kullanıyor musunuz?
7. Geçmişte bir gözünüzde aniden görme kaybı oldu mu, ya da size retinitis pigmentosa tanısı konuldu mu?

İlk dört sorudan herhangi birine yanıtınız “evet” ise ilaca başlamadan önce mutlaka hekiminizle görüşün. Kalan sorularda kullanım olanaklı olabilir, fakat dozun ayarlanması gerekir.

Kesinlikle kullanılmaz: mutlak engeller

Nitrat ile birleşince neden bu kadar tehlikeli?

Nitrat içeren kalp ilaçları vücutta nitrik oksit açığa çıkarır; nitrik oksit de damar duvarında cGMP üretimini artırır. Sildenafil ise cGMP’yi yıkan enzimi frenler. Biri musluğu sonuna kadar açar, öteki gideri tıkar. Sonuçta genişleme penisle sınırlı kalmaz, tüm vücuttaki damarlara yayılır; tansiyon dakikalar içinde ciddi biçimde düşer ve beyne, kalbe giden kan azalır.

Kardiyoloji kılavuzları bu yüzden sildenafil almış bir hastaya, acil bir durumda bile, nitrat verilmeden önce en az 24 saat geçmesini önerir. Acil serviste “Son bir gün içinde sertleşme ilacı kullandınız mı?” sorusu bu nedenle sorulur. Utanıp yanıtı geçiştirmek, tedavinin yönünü yanlış belirleyebilir.

Hekime danışın: doz ayarı gerekebilecek durumlar

• 65 yaş ve üstü: Vücut ilacı daha geç temizler; çoğunlukla düşük dozdan başlanır.
• Karaciğer hastalığı veya ileri böbrek yetmezliği: İlacın kandaki miktarı artabilir.
• Alfa bloker kullanımı: İki ilaç birlikte tansiyonu düşürebilir; genellikle farklı saatlerde ve düşük dozla başlanır.
• Güçlü CYP3A4 baskılayıcıları (ritonavir gibi HIV ilaçları, ketokonazol, itrakonazol, klaritromisin): Sildenafilin kan düzeyi birkaç katına çıkabilir.
• Peniste belirgin eğrilik (Peyronie hastalığı), orak hücre anemisi, lösemi ya da multipl miyelom: Uzun süreli ve ağrılı ereksiyon riski yükselir.
• Pıhtılaşma bozukluğu ya da aktif mide ülseri: Bu gruplarda güvenlik bilgisi kısıtlıdır.

Kalbiniz cinsel aktiviteye hazır mı?

Cinsel ilişkinin kalbe bindirdiği yük, tempolu bir yürüyüşe ya da iki kat merdiveni ara vermeden çıkmaya yakındır. Bu düzeydeki bir eforu göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı veya çarpıntı olmadan yapabilen biri için risk çoğunlukla düşüktür. İki kat merdiven sizi durup soluklanmaya zorluyorsa, sorun sertleşme ilacından önce kalbin kendisidir; ilk adım bir kardiyoloji değerlendirmesi olmalıdır. Tansiyon hastalarının dikkat etmesi gerekenleri yüksek tansiyon ve sertleşme ilacı yazısında ayrıca ele aldık.

Daha fazla miligram neden daha iyi sonuç demek değil?

Ruhsatlı ürünlerde onaylı en yüksek tek doz 100 mg’dır. Bunun üzerinde miktar taşıyan ürünlerde çoğu erkek için yarar anlamlı biçimde artmaz; baş ağrısı, yüz kızarması, burun tıkanması, görmede mavi tonlar ve tansiyon düşmesi ise daha sık ortaya çıkar. Sildenafili ilk kez deneyecek birinin yapabileceği en akılcı şey, hekimin önereceği en düşük etkili dozla yola çıkmaktır.

Beklemeden yardım isteyin

Güvenlikle ilgili yanılgılar

Bir hasta örneği

Nuri Bey, 63 yaşında: Prostat büyümesi nedeniyle her akşam doksazosin alıyor ve bir sertleşme ilacını denemeyi düşünüyor. Durumu mutlak engeller arasında yer almıyor, fakat hekime danışılması gereken gruba giriyor. Doktoru büyük olasılıkla iki ilacı farklı saatlerde almasını ve düşük dozla başlamasını önerecektir. Kendi kararıyla yüksek dozla başlarsa ayağa kalkarken baş dönmesi ve bayılma olasılığı artar.

Güvenlik açısından sık yapılan hatalar

1. Arkadaştan alınan tabletle denemek: Arkadaşınıza uyan doz, sizin ilaçlarınız ve sağlık geçmişinizle uyuşmayabilir.
2. Hekimlere parça parça bilgi vermek: Kardiyolog sertleşme ilacını, ürolog da nitratı bilmezse tehlikeli birleşimi kimse fark etmez.
3. İlk kullanımdaki baş dönmesini önemsememek: Ayağa kalkarken gözleriniz karardıysa bir sonraki denemeden önce hekiminize haber verin.
4. Hafif yan etkiyle acil belirtiyi karıştırmak: Yüz kızarması beklenen bir durumdur, göğüste baskı hissi değildir. Ayrımı yan etki olağan mı, acil mi yazısında ayrıntılı anlattık.

Muayeneye giderken yanınızda olsun

• Düzenli kullandığınız tüm ilaçların listesi; reçetesiz ilaçlar, vitaminler ve bitkisel takviyeler de dahil.
• Yakın tarihli tansiyon ölçümleri ve varsa kalple ilgili tetkik sonuçları.
• Daha önce bir sertleşme ilacı denediyseniz hangi dozu kullandığınız ve nasıl bir etki gördüğünüz.
• Geçmişte yaşadığınız göz, kulak ya da kanama sorunları.
• Son haftalarda göğüs ağrısı, çarpıntı ya da nefes darlığı yaşadıysanız ne zaman ve hangi efor sırasında olduğuna dair kısa notlar.

Bu küçük hazırlık muayeneyi hızlandırır. Hekim nitrat kullanıp kullanmadığınızı, tansiyonunuzun hangi aralıkta seyrettiğini ve kalbinizin efora nasıl yanıt verdiğini net olarak gördüğünde, ilacın size uygun olup olmadığına ve hangi dozdan başlanacağına çok daha sağlam bir zeminde karar verir.

İlacın etki mekanizmasını sildenafilin vücuttaki etkisi yazısında, etkileşen ilaçları ilaç etkileşimleri rehberinde okuyabilirsiniz.